Kleurcodering in de schoonmaak is essentieel voor hygiënisch werken
Binnen de professionele schoonmaak is hygiënisch werken van groot belang. Kleurcodering in de schoonmaak is hierbij een onmisbare tool. Ook binnen de huishoudelijke schoonmaak valt er met dit systeem winst te behalen. In deze blog leer je wat kleurcodering inhoud en hoe je dit kunt inzetten binnen je bedrijf of thuis.
Bij het gebruik van kleurcodering spreek je af welke kleur schoonmaakmaterialen je gebruikt in welke ruimte en bij welke taak. Door dit samen af te spreken, maak je een systeem wat helpt om kruisbesmetting tussen ruimtes te voorkomen. En dat is, zeker in een professionele omgeving, erg belangrijk.
Op deze pagina lees je:
- Welke kleur je waarvoor gebruikt.
- Hoe kleurcodering werkt in verschillende branches
- Hoe je kleurcodering in vijf stappen invoert.
Wat is kleurcodering in de schoonmaak en waarom is het belangrijk?
Wanneer je werkt volgens kleurcodering, gebruik je verschillende kleuren schoonmaakdoeken, emmers en borstels voor verschillende ruimtes of taken. Omdat er afspraken zijn gemaakt over het kleurgebruik, ziet iedereen ziet in één oogopslag waar een bepaalde doek voor is. Omdat er gewerkt wordt met kleuren is het ook makkelijk uit te leggen aan nieuwe medewerkers of mensen die de Nederlandse taal minder goed beheersen.
Het doel van deze kleurcodering is het voorkomen van kruisbesmetting. Kruisbesmetting is het overbrengen van bijvoorbeeld bacteriën van de ene plek naar de andere. Schoonmakers die een opleiding volgen krijgen al snel les over kleurcodering.
Kleurcodering in de schoonmaak. Welke kleur wordt waarvoor gebruikt?
Er is geen wettelijk vastgelegde regelgeving die zegt welke kleur waarvoor gebruikt moet worden. Daarom varieert de invulling enigszins per opleiding en bedrijf.
Iedereen is het er eigenlijk wel over eens dat rood voor sanitair gebruikt wordt. Rood is een kleur die alarmerend werkt. En deze wordt dus ingezet op een plek waar de kans op het verspreiden van ziekmakers groot is.
| kleur | ruimte | onderdelen | enkele producten |
|---|---|---|---|
| rood | sanitair | toiletpot, urinoir, bidet, douchecabine | microvezeldoeken, emmer, mop |
| blauw | interieur en kantoor | tafels, deuren, (ramen & spiegels), bureau, vensterbank | microvezeldoeken, emmer, mop |
| geel | overig sanitair, huiskamer zorg, keuken | wasbak, keuken, grote ruimte | microvezeldoeken, emmer, schraper |
| groen | keuken | aanrecht, pantry | microvezeldoeken |
Geel kent bij verschillende instanties verschillende toepassingen. Sommige bedrijven maken de erg vuile onderdelen binnen het sanitair schoon met rode doeken, en de minder vuile onderdelen zoals de wasbak en het planchet met gele doeken. Zorginstellingen gebruiken gele doeken ook om grote ruimtes zoals de eetzaal of huiskamer schoon te maken. Dan zijn er ook nog instanties die geel gebruiken voor in de keuken. Als vaatdoek bijvoorbeeld. En dat is niet erg. zolang je maar een duidelijke afspraak maakt over het gebruik van kleur en zorgt dat alle medewerkers dit weten en begrijpen.
Blauw is bij verreweg de meeste bedrijven en instellingen de kleur voor interieur en kantoor. Denk aan het reinigen van tafels, kozijnen en vensterbanken. Ook zijn raamdoeken regelmatig blauw van kleur. Groene doeken worden gebruikt in de keuken, met als kanttekening: sommige bedrijven gebruiken de kleur groen uitsluitend voor de vloer.
Afspraken maken is belangrijk.
Zoals je hierboven kunt lezen is er bij deze vier kleuren al ruimte voor een eigen indeling. Daarom is het heel belangrijk dat je afspraken maakt over welke kleur waarvoor gebruikt wordt en dat iedereen die er mee werkt, weet wat de afspraken zijn. Zet dit op papier en bespreek dit met de medewerkers.
Kleurcodering in de schoonmaak per branche
Kleurcodering op kantoor
Op kantoor worden met name de toiletten en de koffiehoek regelmatig schoon gemaakt. Daarnaast is het heel handig wanneer je als medewerker een glazen deur even snel af kunt nemen of de vergadertafel schoon kunt maken nadat iemand heeft geknoeid. Op kantoor gebruik je daarom minimaal de rode en de blauwe microvezeldoeken. Er zijn nog veel meer handige schoonmaakmaterialen dan we hier noemen, maar omdat het om de kleurcodering gaat, beperken we ons hier tot de microvezeldoeken. Een goede startset is het voordeelpakket waar ook een glasdoek in zit.
Kleurcodering op school en op de BSO.
Op school werkt vaak een externe schoonmaakdienst of een eigen team van meerdere schoonmakers. Daarom is het voor een school belangrijk om een goed doordacht kleurenplan te maken. Hou het simpel, hoe meer opties hoe makkelijker er iets fout kan gaan. Hang dit plan als schema met gekleurde pictogrammen bij de schoonmaakmaterialen en hang bij de toiletten en/of keuken een bordje met het bijbehorende gekleurde pictogram. Dit voorkomt fouten. Wist je dat we bij Schoonmaakgoeroe ook trainingen geven aan schoonmaakpersoneel op school en de BSO?
Boek een schoonmaaktrainingKleurcodering in de horeca
Iedereen die op een professionele manier voedsel verwerkt, heeft te maken met de voedselveiligheidregels. In Nederland wordt dit geregeld via de NVWA. Per branche zijn er verschillende regels die de richtlijnen van de HACCP volgen. De regels over kleurcodering zijn niet in ijzer gesmeed.
Wat belangrijk is: welke kleur je ook kiest en wat voor plan je ook maakt. Hou het eenvoudig. Iedereen moet het plan kunnen begrijpen. Ook als ze de taal niet beheersen. De kleuren moeten zoveel van elkaar verschillen dat ook een kleurenblind iemand niet de fout in kan gaan doordat deze geen kleurverschil ziet.
Wij raden aan rood voor het sanitair te gebruiken. En ook voor de keuken en het restaurant minimaal twee extra kleuren te gebruiken. Kijk ook eens bij het merk Vikan, dat merk levert emmers en ook borstels en schrapers in de meest uiteenlopende kleurreeksen.
Zij adviseren bijvoorbeeld blauw voor de zone waar met rauwe producten wordt gewerkt en groen voor gekookte producten. Om kruisbesmetting met allergenen te voorkomen gebruiken ze ook aparte kleuren, zoals oranje bij zuivel en limegroen bij granen. Voor de meeste keukens is dat echter te veel; begin met een eenvoudig schema en breid alleen uit als je HACCP-plan dat vraagt.
Kleurcodering binnen de zorg
In de zorg heb je vaak te maken met kwetsbare patiënten. Schoonmakers in de zorg worden hier streng op getraind. Toch ontstaat daar ook nog wel eens verwarring over de te volgen werkwijze. Duidelijke afspraken zijn ook hier van belang.
Kleurcodering in de schoonmaak invoeren doe je in 5 stappen
Stap 1: Bepaal de kleuren voor je schoonmaakschema. Kies per type ruimte of type schoonmaakklus één kleur, voor het sanitair is dit meestal rood. Maak het niet te ingewikkeld, en kies kleuren die zoveel van elkaar verschillen dat iemand die kleurenblind is, het verschil ook ziet.
Stap 2: Zet deze kleuren in een bestand, hangt dit document onder andere op bij de schoonmaakmaterialen. Kies een duidelijk lettertype en bijpassende pictogrammen zodat ook mensen die de taal niet beheersen het begrijpen.
Stap 3: Zorg dat er voldoende materiaal aanwezig is zodat de medewerkers zich aan het schema kunnen houden. Voorbeeld: Voor het sanitair bijvoorbeeld voldoende rode microvezeldoeken, een rode emmer, een rode mop of een mop met een rood label, rode handschoenen, rode sprayflacon enz. Houd hierbij ook rekening met de wasfrequentie, zodat je medewerkers niet misgrijpen.
Stap 4: Train je medewerkers. Leg de medewerkers het belang van kleurcodering uit. Wanneer ze snappen waarvoor ze het doen, is het makkelijker om zich eraan te houden. Leer ze daarom ook wat kruisbesmetting is en hoe je zorgt dat dit niet gebeurd. Zorg ook dat vuile doeken na gebruik in de was gaan en dat emmers en borstels schoon worden weggezet.
Stap 5: Controleer en stuur bij. Controleer periodiek of het schema nog goed wordt opgevolgd en stuur bij waar nodig.
Kruisbesmetting voorkomen met kleurcodering
Kruisbesmetting betekend dat bacteriën of allergenen van ruimte A worden overgedragen naar ruimte B terwijl dat niet de bedoeling is.
Bijvoorbeeld wanneer je eerst je toilet schoonmaakt met een rode microvezeldoek en deze doek daarna door iemand, die niet wist dat je die doek daarvoor gebruikt had, wordt gebruikt om het aanrecht af te nemen. De bacteriën van de toiletpot komen zo op een plek terecht waar je ze niet wilt hebben en waar ze potentieel gevaarlijk kunnen zijn.
Kruisbesmetting kan in bovenstaand voorbeeld worden voorkomen doordat je blauwe schoonmaakdoeken voor de keuken gebruikt en rode voor het sanitair. En dat iedereen in je huishouden daarvan op de hoogte is.
Bekijk training werken met microvezeldoekenNadat je kleurcodering hebt toegepast kan je ook hygiënischer werken door de microvezeldoek op te vouwen en steeds een schoon vlak te gebruiken. Wanneer je de doeken goed gebruikt verminderd het de inspanning die je moet leveren, en verlaagt het de noodzaak voor desinfecteren.
Microvezeldoeken en desinfectie
En door na het gebruik de doek in de was te doen en op de juiste manier te wassen.
Controleer periodiek of jouw keuze van kleuren nog goed wordt gebruikt en in de praktijk ook handig werkt. Met alleen een theoretisch plan over kleurcodering in de schoonmaak behaal je niet het gewenste resultaat.
Veelgestelde vragen
Is kleurcodering in de schoonmaak verplicht?
Er is geen wet die verplicht om bij schoonmaak van een bepaalde ruimte een bepaalde kleur te gebruiken. Het is in bepaalde branches wel de gewoonte dan wel verplicht om ervoor te zorgen dat er geen kruisbesmetting plaatsvind. Kleurcodering is daarbij een gebruikelijk hulpmiddel.
Welke kleur gebruik je voor het schoonmaken van het toilet?
Voor het schoonmaken van het toilet gebruik je materialen in de kleur rood. Sommige bedrijven hebben als tweede kleur, de kleur geel voor bijvoorbeeld de wastafels in een beursgebouw of restaurant.
Hoeveel kleuren heb ik nodig om het goed te doen?
Dat ligt aan de situatie. Thuis kom je met twee kleuren al een heel eind en in een bedrijf of op school heb je aan 4 kleuren genoeg. Begin bijvoorbeeld met de HACCP-set doeken. In de voedselverwerkende industrie zijn er soms meer kleuren nodig in verband met allergenen en het werken met zowel rauwe als bereide producten.
Kleurcodering in de schoonmaak. De conclusie
Zowel in de professionele schoonmaak als in de huishoudelijke schoonmaak is er winst te halen op hygiene gebied door kleurcodering toe te passen.
Binnen deze kleurcodering is rood eigenlijk altijd voor het sanitair en blauw voor het interieur en je ramen en spiegels. De overige kleuren worden door verschillende instanties voor verschillende doelen ingezet. Dat kan omdat er geen wet is waarin is vastgelegd welke kleur waarvoor gebruikt moet worden.
Daarom is het heel belangrijk dat je in een protocol vastlegt welke kleur binnen jouw bedrijf voor welke taak wordt gebruikt. En dat je thuis afspraken hierover maakt. Train je personeel. Werk je met meerdere nationaliteiten samen? Zorg dan voor pictogrammen bij je uitleg zodat er geen fouten ontstaan door een taalbarriëre.
Bekijk gekleurde microvezeldoeken








