Schoonmaken in de gevangenis, een baan met aanzien
Enkele jaren geleden werd Schoonmaakgoeroe benaderd om de basisopleiding schoonmaken te verzorgen in de Penitentiaire Inrichting (PI) te Nieuwersluis. In de volksmond ook wel bekend als de vrouwengevangenis. Op vele plekken had onze trainer al les gegeven, echter nog nooit in een gevangenis. Best wel een spannend idee om daar les te gaan geven, hij antwoordde dan ook met een volmondig Ja op de vraag of hij daar cursus wilde gaan geven. Kort daarna maakte hij kennis met Kees, degene die verantwoordelijk is voor alle cursussen binnen de PI in Nieuwersluis. Wat tijdens het eerste gesprek al duidelijk werd was dat schoonmaken in een gevangenis; een baan met aanzien is.
Een gevangenis, is geen all-inclusive resort
We hadden totaal geen idee hoe het er aan toe gaat binnen een gevangenis, er ging dan ook een hele nieuwe wereld open. Bijzonder is bijvoorbeeld hoe moeilijk je de PI binnen komt. Bij de portier moet je je legitimeren en alle spullen moesten op een soort van lopende band gelegd worden om gescand te worden. Zelf moet je door een poortje wat begint te piepen als er iets niet in orde is. Zomaar doorlopen? Ho maar, eerst terug; horloge af, riem af en nog een keer door het poortje, schoenen uit… Nu lukte het piepvrij.
Tijdens het bekijken van de ruimte waar de lessen verzorgd zouden worden was het idee van een resort wel voorbij. Wat moet je vaak wachten om ergens te komen. Bij verscheidene deuren moesten we wachten totdat ze op afstand werden open geklikt. Overal camera’s, deuren, weer een camera en nog een paar deuren voor we bij de lesruimte waren. Een wandeling van hooguit 100 meter waar je een kwartier over doet. Het nog verstopte stukje gevoel over een resort was gelijk weg na het aanschouwen van de lesruimte. Nooit eerder had de trainer een locatie check meegemaakt waar hij er achter kwam dat hij achter tralies zijn werk mocht gaan doen. Het voelde even vreemd aan.
Schoonmaken in de gevangenis, de eerste dag.
Met een gezonde spanning begon de training in de PI in Nieuwersluis. Na alle controles om binnen te komen werd de trainer opgevangen door Josee. Josee is senior medewerker arbeid en zou naast het begeleiden van onze trainer ook meedoen als cursist. Aangekomen in de lesruimte maakten we uitgebreid kennis met elkaar. Er was gelijk sprake van een goede klik. Josee is een bevlogen mens die bijzonder begaan is met het welzijn en welbevinden van de gedetineerden.
Er werd op de deur van de lesruimte geklopt, de gedetineerde dames kwamen zenuwachtig giechelend binnen. Het ijs was echter al gauw gebroken. Tijdens het kennismakingsrondje kwamen we er achter dat de dames stuk voor stuk stonden te popelen om aan deze cursus te beginnen. Er was al gauw een opgetogen stemming en er werd veel gelachen. Wauw wat een bijzondere groep mensen was daar bij elkaar. Niet eerder had ik meegemaakt dat ik in de eerste les geen weerstand tegen de cursus bij de deelnemers hoefde om te vormen in een positievere mindset.
Basisopleiding schoonmaak
De dames hadden zichzelf aangemeld voor deze cursus. Wat bleek; schoonmaken in de gevangenis is baan met aanzien. Een gedetineerde met een baan als schoonmaker is iemand die een belangrijke rol heeft in de gevangenis. In de gevangenis hoef je niet voor erkenning te vechten als schoonmaker waar dat in de wereld daarbuiten wel heel anders is.
Tijdens de tweede les kwam er dan ook een vragenvuur. De meeste dames hadden het hele lesboek al gelezen! Wat heerlijk om op deze manier les te mogen geven en met het vak schoonmaken bezig te zijn. De dames waren als een droge spons waar je water op doet. De kennis werd gretig geïnhaleerd.
Tijdens de praktijk oefeningen werd er goed opgelet en in zeer korte tijd waren de dames in staat de oefeningen op een goede manier uit te voeren. Ook Josee deed actief mee, al had zij het wel moeilijker. Want naast het cursist zijn had ze ook de belangrijke taak het totaal overzicht te houden en zorg te dragen voor de veiligheid van de trainer.
Als man was hij nou eenmaal kwetsbaar tussen een groep vrouwelijke gedetineerden. Niet zo zeer qua fysiek geweld als wel dat er gezegd zou kunnen worden dat hij iemand lastig gevallen zou hebben. Onze trainer zorgde er dan ook voor dat hij nooit buiten beeld van Josee is gekomen en als dat wel gebeurt dat hij dan in ieder geval in het zicht van een camera was. Gelukkig is er nooit wat vervelends gebeurd. Het is een groot plezier en voorrecht om met deze dames te mogen werken. Wat hun verleden is, is onbelangrijk tijdens deze trainingen.
Schoonmaken in de gevangenis, het examen.
Tijdens de laatste les leek het wel of alle kennis die in de afgelopen lessen was opgedaan, weg was. Wat bleek, de dames waren stik nerveus voor het examen dat de dag daarop zou plaats vinden. Ze twijfelden aan alle kanten of ze het wel konden. Nou dames neem van onze trainer aan dat hij zelden zulke toppers zoals jullie heeft meegemaakt. De hele les bleef wat rommelig, hoe gaan de dames tijdens het examen om met de spanning?
Na het examen bleek die zorg ongegrond. De dames waren allemaal geslaagd met een hoog resultaat. Ook Josee die een dubbelfunctie had tijdens de cursus was met vlag en wimpel geslaagd.
Diploma uitreiking
De trainer werd ook uitgenodigd voor de diploma uitreiking. Normaal gesproken een interne aangelegenheid binnen een bedrijf waar we nooit bij zijn. In de moeder-kind ruimte was alles door Josee klaar gezet. Koffie en gebak waren voor deze feestelijke aangelegenheid aanwezig. Voor de diploma uitreiking waren ook de directeur, hoofd arbeid, hoofd opleidingen Kees en een aantal persoonlijk begeleiders van de gedetineerden uitgenodigd.
Wat een leuke verrassing de dames kwamen keurig gekapt, opgemaakt en in hun beste kleding via de gedetineerden ingang van de moeder kind ruimte binnen. Een bakje koffie werd door Josee ingeschonken en er heerste een opgetogen sfeer. De directeur hield een praatje waarin hij het belang van het volgen van opleidingen binnen de PI uitsprak en aangaf trots te zijn op de dames en het door hun behaalde resultaat. Een aantal dames pinkten een traantje weg omdat dit voor hun het eerst behaalde diploma ooit was.
Normaal gesproken mogen er geen foto’s binnen een gevangenis gemaakt worden van gedetineerden. Voor deze speciale gelegenheid werd er echter een uitzondering gemaakt. De dames gingen op de foto om deze aan het thuisfront te kunnen laten zien. Mooi om te zien hoe sommigen glunderend van trots met hun eerst behaalde diploma ooit op de foto gingen.
Schoonmaken in de gevangenis, het vervolg.
Gezien het goede resultaat en het enthousiasme waarmee de opleiding werd ontvangen werd er een afspraak gemaakt om te kijken wat er meer mogelijk was aan opleidingen. Het is van groot belang voor gedetineerden dat ze na hun detentie zo snel mogelijk op een goede manier in de maatschappij komen te staan. Het vinden van werk levert daar een grote bijdrage aan. Binnen de professionele schoonmaak zijn altijd mensen nodig en met een branche erkend diploma in hun bezit zijn ze van waarde voor een schoonmaakbedrijf.
Verschillende opleidingen werden besproken met het hoofd opleidingen, Kees. De mogelijkheden binnen een PI zijn niet ongelimiteerd. Zo vielen de module gezondheidszorg, bungalowreiniging en de glazenwassers opleiding al gauw af. Echter bij de mogelijkheden van de vloerenopleiding en de training bloed en fecaliën gingen de harten sneller kloppen. Ook werd er besloten dat Josee opgeleid zou worden tot docent voor de basisopleiding schoonmaken. De basis werd in dit gesprek gelegd van een tot nu toe fraai en succesvol traject.
Schoonmaken in de gevangenis is een vak
Na de eerste basisopleiding volgde er een nieuwe waarin Josee stage liep als aankomend docent. De fijne samenwerking die al was ontstaan tijdens de eerste cursus werd nog meer verdiept. Josee draaide haar eerste groep onder begeleiding. Tijdens haar stage liet Josee zien dat ze de opgedane kennis goed kon vertalen naar de cursisten. Ook bij de nieuwe groep cursisten spatte het enthousiasme er af. Tijdens de stage van Josee volgde ze ook bij de SVS de didactische en vaktechnische training. Na het hele traject en het succesvolle examen kreeg Josee haar licentie om de volgende cursussen zelfstandig te mogen gaan verzorgen. De groepen die hierna geëxamineerd werden waren door Josee opgeleid. Wat iedere keer weer opviel was het hoge niveau en cijfers van de dames.
Na verloop van tijd werd er een tweede licentie docent, Hans, opgeleid. Samen met Josee verzorgt hij nu de basisopleiding schoonmaken aan de gedetineerden.
De dames die de basisopleiding succesvol hebben afgerond kunnen doorstromen naar de training bloed en fecaliën en de vloerenopleiding. Met de diploma’s op zak die bij deze opleidingen horen hebben de cursisten een bovengemiddelde kennis in huis over het schoonmaakvak. Een enorme aanwinst voor een schoonmaakbedrijf. Mensen die weten waar het om gaat, zelfstandig kunnen werken en daarin hun verantwoordelijkheid nemen.
Jaap,
Mooi praktijkverhalen. Zo zie je maar weer dat met de juiste dosis inzet mensen tot grote prestaties gebracht worden!
Niet mopperend maar moppend door detentie.
Mijn naam is Michelle, ik ben 28 jaar en graag wil ik mijn ervaringen delen op deze blog.
Sinds 20 april 2018 kwam ik helaas vast te zitten in P.I. Nieuwersluis. Dit vond ik erg moeilijk maar vooral wat mij te wachten stond maakte mij onzeker.
Op het moment dat ik mocht werken had een arbeidsmedewerker al vrij snel door dat schroefjes draaien niet mijn ding was en gaf mij het advies om te solliciteren voor de huisdienst.
Ik kreeg goed nieuws en in die week mocht ik meteen beginnen. De huisdienst houd in (schoonmaken in het huis van bewaring). Dit beviel zo goed dat ik ook de opleiding SVS basis ging volgen.
Al snel leerde ik Jaap kennen. Zijn passie voor dit vak maakte mij enorm enthousiast en motiveerde mij enorm om vervolgens de vloerenopleiding te volgen. Nu had ik ineens twee diploma’s op zak. Ik heb er zoveel plezier in dat mij werd gevraagd om bij de volgende SVS basis opleiding te assisteren
Een enorm gevoel van blijdschap en waardering ging er door mij heen. Nu voelde ik mij een beetje als Jaap. Mijn enthousiasme overbrengen voor het vak schoonmaken aan de dames binnen de P.I.
Mijn verhaal komt tot een eind maar graag wil ik nog iets heel leuks delen. Dit jaar ga ik examen doen voor assistent/docent voor de schoonmaak en ik kijk er ontzettend naar uit. Daarbij mag ik op eigen gelegenheid naar Capelle aan den IJssel om daar mijn licentie te halen voor docent.
Soms hoeft het niet altijd negatief te zijn. Durf te denken in mogelijkheden.
Groetjes….